Zespół Szkół Zawodowych w Mrągowie

» » Kazimierz Prószyński – pionier kinematografii

Kazimierz Prószyński – pionier kinematografii

Opublikowano: środa,

„Byłem, wraz z bratem, twórcą filmu francuskiego, ale istniał również pewien Polak, niejaki Kazimierz Prószyński, który nas znacznie wyprzedził”
–– Auguste Lumière.

Kazimierz Prószyński był pionierem polskiej oraz światowej kinematografii. Polski wynalazca urodził się 4 kwietnia 1875 roku.

Kazimierz Prószyński uczył się w kilku warszawskich szkołach. Rodzice wysłali go na politechnikę w Liège w Belgii. Jako student skonstruował w 1894 roku swój pierwszy aparat do rejestracji i odtwarzania filmów. Nazwał go pleograf. Było to rok przed podobnym wynalazkiem słynnych braci Lumière. Prószyński rozwijał pomysły związane z tym urządzeniem i w 1898 roku mógł zaprezentować swój udoskonalony aparat projekcyjny – biopleograf.

Polski inżynier był autorem wielu przełomowych wynalazków związanych z kinematografią. Prace nad likwidacją efektu migotania obrazów na ekranie podczas projekcji taśmy filmowej zaowocowały powstaniem obturatora – specjalnej przesłony projektora filmowego. Drganie obrazów i ich migotanie uniemożliwiały organizację długotrwałych pokazów filmowych – było to zbyt męczące dla oczu. Obturator stał się standardowym wyposażeniem projektorów.

Kolejne dzieło Prószyńskiego to aeroskop – pierwsza na świecie ręczna kamera filmowa o napędzie automatycznym ze stabilizacją obrazu. Aparat o nazwie kinofon synchronizował fonograf z projektorem i służył do tworzenia filmów z dźwiękiem. Telefot pozwalał przesyłać obraz na odległość na zasadzie współczesnej emisji telewizyjnej. Stereos to pierwsza maszyna do wyświetlania obrazów na ścianach budynków. W czasie okupacji niemieckiej powstał autolektor – urządzenie umożliwiające czytanie tekstu osobom niedowidzącym.

Kazimierz Prószyński kręcił swoim pleografem filmy dokumentujące życie Warszawy. W 1902 roku stworzył dwa krótkie filmy fabularne – „Powrót birbanta” oraz „Przygoda dorożkarza”. W ciągu swojego życia nakręcił jeszcze wiele filmów. Organizował w Warszawie pokazy filmowe oraz prezentacje urządzeń. W czasie I wojny światowej wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie założył własną wytwórnię ręcznych kamer. Niestety wielki kryzys uniemożliwił rozwój tego przedsięwzięcia. Po powrocie do odrodzonej Polski próbował rozpocząć seryjną produkcję aparatów kinematograficznych w kraju.

Podczas drugiej wojny światowej podjął działalność konspiracyjną. W sierpniu 1944 został aresztowany i wywieziony do hitlerowskiego obozu koncentracyjnego w Gross-Rosen. Zmarł w wieku 70 lat w obozie koncentracyjnym Mauthausen-Gusen.

Zwiastun filmu „Kazimierz Prószyński - genius nr 129957”

Teaser of "Kazimierz Prószyński - genius nr 129957" written & directed: Bartosz Paduch/d.o.p: Bartek Bieniek/ex.prod: Andrzej Mańkowski & Darek Dikti/produced by Harpoon Films/2008'

Słownik synonimów - gdy ci słowa zabraknie