Zespół Szkół Zawodowych w Mrągowie

» » Jan Piwnik – legenda polskiej partyzantki

Jan Piwnik – legenda polskiej partyzantki

Opublikowano: sobota,

16 czerwca 1944 roku pod Jewłaszami swoją ostatnią walkę stoczył jeden z najsłynniejszych dowódców partyzanckich — cichociemny Jan Piwnik „Ponury”.

Jan Piwnik urodził się 31 sierpnia 1912 roku w Janowicach. Uczęszczał do szkoły podstawowej w rodzinnej miejscowości. W 1932 roku zdał maturę w Gimnazjum im. J. Chreptowicza w Ostrowcu Świętokrzyskim i wstąpił do Szkoły Podchorążych Rezerwy Artylerii we Włodzimierzu Wołyńskim. Ukończył ją w 1933 roku w stopniu plutonowego podchorążego rezerwy. Od 1935 służył w Policji Państwowej.

Brał udział w kampanii wrześniowej jako dowódca kompanii w Zmotoryzowanym Batalionie Policji. 23 września przeszedł na Węgry. Po ucieczce z obozu internowania dotarł do Francji. W 1940 roku dowodził baterią w 4 pułku artylerii ciężkiej. Po kapitulacji Francji przedostał się do Wielkiej Brytanii. Początkowo był żołnierzem dywizjonu artylerii w 4 Brygadzie Kadrowej Strzelców. Później Brygada została przekształcona w 1 Samodzielną Brygadę Spadochronową. W 1941 roku odbył szkolenia dla cichociemnych. Nocą z 7 na 8 listopada 1941 roku Jan Piwnik wylądował na spadochronie w Polsce.

Początkowo zajmował się odbiorem zrzutów lotniczych. Później miał objąć dowództwo ochrony Delegata Rządu na Kraj, jednak na własną prośbę został dowódcą II odcinka „Wachlarza” w Równem. Wkrótce potem, w czerwcu 1942 roku, został aresztowany przez żandarmerię niemiecką. Zdołał uciec z więzienia w Zwiahlu i dotrzeć pieszo do Warszawy. W listopadzie 1942 roku otrzymał zadanie odbicia trzech ludzi z więzienia w Pińsku. Śmiała i udana akcja z 18 stycznia 1943 roku została uznana za wzorcową. W Pińsku Jan Piwnik uwolnił m.in. komendanta III odcinka „Wachlarza” kapitana Alfreda Paczkowskiego.

Jego marzeniem było utworzenie oddziału partyzanckiego w rodzinnych stronach, w Górach Świętokrzyskich. W marcu 1943 roku Komenda Główna Armii Krajowej wyraziła zgodę na realizację tych planów. 1 kwietnia Jan Piwnik otrzymał przydział do Kedywu Okręgu Radomsko-Kieleckiego AK "Jodła". Został dowódcą zgrupowań partyzanckich, które od jego pseudonimu przyjęły nazwę Zgrupowań Partyzanckich AK „Ponury”. W organizacji oddziałów pomagali inni cichociemni: porucznik Eugeniusz Kaszyński „Nurt”, podporucznik Waldemar Szwiec „Robot”, podporucznik Antoni Jastrzębski „Ugór”. Na początku czerwca Piwnik przejął dodatkowo obowiązki komendanta „Kedywu” Okręgu V Radomsko-Kieleckiego AK. Jego oddziały przeprowadziły szereg udanych operacji skierowanych przeciwko okupantowi.

W lutym 1944 roku Jan Piwnik dostał przydział do Okręgu Nowogródek. W marcu objął dowództwo kompanii Nadniemeńskiego Zgrupowania Partyzanckiego podpułkownika Macieja Kalenkiewicza. Od maja dowodził VII batalionem 77 pułku piechoty AK. W połowie czerwca na terenach obejmowanych przez Okręg Nowogródek zaczęto realizować zadania związane z planem „Burza”. Jednym z nich było uderzenie na niemieckie umocnienia na granicy, tzw. stützpunkty.

16 czerwca 1944 roku kolejnym celem ataku był stützpunkt pod wsią Jewłasze. Jan Piwnik poległ podczas natarcia.

Strona szkoły na Facebooku. Stworzona przez uczniów dla uczniów.