Zespół Szkół Zawodowych w Mrągowie

» » Generał Bronisław Prugar-Ketling

Generał Bronisław Prugar-Ketling

Opublikowano: poniedziałek,

Bronisław Prugar-Ketling urodził się 2 lipca 1891 roku w Trześniowie na Podkarpaciu. W 1910 roku zdał maturę w C. K. Gimnazjum Męskim w Sanoku. Studiował na Wydziale Prawa i Umiejętności Politycznych Uniwersytetu Franciszkańskiego we Lwowie. Już w młodości prowadził działalność niepodległościową. W rodzinnym Trześniowie założył Drużyny Bartoszowe – komórkę organizacji niepodległościowej młodzieży wiejskiej. W okresie nauki w gimnazjum był członkiem Sanockiej Chorągwi Drużyn Bartoszowych, a także instruktorem Drużyn w powiatach sanockim, brzozowskim i przemyskim. Jako oficer piechoty Armii Austr-Węgier wziął udział w pierwszej wojnie światowej. Był dwukrotnie ranny. W 1916 roku na Wołyniu dostał się do niewoli rosyjskiej. W 1917 udało mu się zbiec. Wstąpił do konspiracyjnej Polskiej Organizacji Wojskowej. Przez Murmańsk i Anglię przedostał się do Francji i został żołnierzem armii Hallera.

W 1919 roku Błękitna Armia stawiła się niepodległej II Rzeczypospolitej. Jako dowódca batalionu brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej. Na początku 1920 roku odbył Kurs Wojennej Szkoły Sztabu Generalnego. Służył w sztabach 3 Armii Edwarda Rydza Śmigłego i 4 Armii gen. Leonarda Skierskiego. W dwudziestoleciu międzywojennym był oficerem zawodowym Wojska Polskiego. Piął się po kolejnych szczeblach kariery, m.in. na stanowiskach szefa sztabu 2 Dywizji Górskiej, dowódcy 45 Pułku Piechoty Strzelców Kresowych w Równem, szefa Departamentu Piechoty Ministerstwa Spraw Wojskowych w Warszawie.

Kiedy w 1939 roku wybuchła druga wojna światowa, w stopniu pułkownika dowodził 11 Karpacką Dywizją Piechoty (11KDP) w składzie Armii „Karpaty”. Jednostka wyruszyła na front już po rozpoczęciu walk. Na skutek bombardowań i kilkakrotnie zmieniających się rozkazów Dywizja przystąpiła do walki w znacznie zmniejszonym składzie. Żołnierze Prugara-Ketlinga wsławili się sukcesami w czasie ciężkich walk odwrotowych.

W nocy z 15 na 16 września pod Jaworowem oddziały pod dowództwem Prugara-Ketlinga przeprowadziły atak na bagnety na zmotoryzowany pułk SS „Germania”. Niemcy ponieśli wielkie straty w ludziach i stracili znaczną ilość dział, jaszczy, ciągników i samochodów. Po tej bitwie pułk SS „Germania” został rozwiązany. Dowódca zgrupowania generał Kazimierz Sosnkowski uważał 11 Karpacką Dywizję Piechoty za najlepszą jednostkę Frontu Południowego i był pełen podziwu dla doskonałego dowodzenia oraz wyszkolenia żołnierzy.

Zgrupowanie generała Sosnkowskiego z 11KDP w składzie przebijało się w stronę Lwowa. Po ciężkich walkach w lasach janowskich polskie oddziały znalazły się w odległości 1,5 kilometra od przedmieść Lwowa, niestety natarcie uległo załamaniu. W nocy z 21 na 22 września miała miejsce ostatnia próba przedostania się do miasta. Do Lwowa przedostało się jedynie pięciuset żołnierzy armii „Karpaty”. Były to już ostatnie godziny obrony miasta. Większość reszty żołnierzy ze zgrupowania generała Sosnkowskiego dostała się w ręce Armii Czerwonej, która od 18 września razem z Niemcami szturmowała Lwów. Pułkownik Prugar-Ketling zdołał uniknąć niemieckiej i sowieckiej niewoli. Przedostał się do Francji.

11 listopada 1939 roku został dowódcą 2 Dywizji Strzelców Pieszych. Razem ze Stanisławem Maczkiem otrzymał awans na generała brygady. Dywizja Prugara-Ketlinga walczyła w kampanii francuskiej 1940. W przeddzień zawieszenia broni przez Francuzów jednostka znajdowała się na terenach południowo-wschodniej Francji. Z rozkazu generała Władysława Sikorskiego żołnierze 2 Dywizji Strzelców Pieszych przekroczyli granicę Szwajcarii, gdzie zostali internowani. Generał Prugar-Ketling do końca wojny przebywał w Szwajcarii. Dbał o rozwój osobisty polskich internowanych żołnierzy. Zakładał, że w wyzwolonej Polsce będą potrzebni wykształceni ludzie – z jego inicjatywy zorganizowano kadrę dydaktyczną. Dzięki niej wielu żołnierzy zdało maturę, zdobyło zawód albo skończyło studia. W kilkudziesięciu przypadkach uzyskano doktoraty i habilitacje.

Po zakończeniu wojny Prugar-Ketling wrócił do Polski. Początkowo komunistyczne władze z czysto propagandowych powodów tolerowały cieszących się autorytetem wyższych szarżą oficerów powracających z Zachodu. Prugar-Ketling piastował wiele ważnych stanowisk, m.in. szefa Gabinetu Naczelnego Dowódcy i Ministra Obrony Narodowej. Zmarł w wieku 57 lat 18 lutego 1948 roku w Warszawie. Trzy lata po śmierci jego osoba podczas pokazowego stalinowskiego tzw. procesu generałów została wymieniona jako organizator rzekomego antypaństwowego spisku grupy wyższych oficerów.

Słownik synonimów - gdy ci słowa zabraknie