Zespół Szkół Zawodowych w Mrągowie

» » Antoni Chruściel

Antoni Chruściel

Opublikowano: sobota,

16 czerwca 1895 roku na Podkarpaciu urodził się Antoni Chruściel. Używał pseudonimów „Monter”, „Sokół”, „Cięciwa”, „Dozorca”, „Konar”, „Madej”, „Nurt”, „Ryż”, „Kaliński”, „Rzeczyca”, „Andrzej Smalawski” i „Adam”.

Od 1909 roku prowadził działalność w tajnym skautingu. Ukończył C. K. Gimnazjum w Jarosławiu. W sierpniu 1914 roku został żołnierzem Legionu Wschodniego, a po rozwiązaniu tej formacji trafił do armii Austro-Węgier. Skierowano go do szkoły podoficerskiej, a następnie oficerów rezerwy. W latach 1915-1918 służył 90 Pułku Piechoty z Jarosławia.

Na początku 1919 roku wstąpił do Wojska Polskiego. Posiadał wtedy stopień podporucznika. 1 listopada 1919 roku został dowódcą kompanii w 14 Pułku Piechoty w Jarosławiu. Brał udział w walkach z Ukraińcami i bolszewikami. W okresie międzywojennym był żołnierzem zawodowym. Służył w wielu jednostkach. Po ukończeniu Kursu Normalnego Wyższej Szkoły Wojennej w Warszawie i uzyskaniu dyplomu naukowego oficera dyplomowanego w 1931 roku otrzymał przydział do Centrum Wyszkolenia Piechoty w Rembertowie na stanowisko wykładowcy.

W kampanii wrześniowej walczył w szeregach 82 Syberyjskiego Pułku Strzelców im. Tadeusza Kościuszki z Brześcia jako dowódca tej formacji. Po kapitulacji Twierdzy Modlin dostał się do niewoli niemieckiej. W końcu października 1939 roku został zwolniony z obozu przejściowego w Działdowie.

W czerwcu 1940 roku włączył się w działalność ruchu oporu. W październiku został szefem sztabu Komendy Okręgu Warszawa-Miasto Związku Walki Zbrojnej. Od maja 1941 roku objął stanowisko komendanta Okręgu. Z dniem 10 sierpnia 1942 otrzymał awans awansowany do stopnia pułkownika.

Latem 1944 roku należał do zwolenników wybuchu powstania w Warszawie. Jego pomysłem była godzina 17:00 jako początek zrywu. 31 lipca przekazał komendantowi głównemu Armii Krajowej generałowi Tadeuszowi Komorowskiemu niepotwierdzoną informację o sowieckich czołgach na przedmieściach Pragi. Miało to wpływ na decyzję o rozpoczęciu powstania.

Podczas powstania warszawskiego był faktycznym dowódcą całości sił powstańczych. Po kapitulacji przebywał w obozach jenieckich na terenie Niemiec. Jeszcze w powstaniu został awansowany do stopnia generała brygady.

Po uwolnieniu z niewoli przez armię amerykańską pozostał na Zachodzie i objął w Londynie stanowisko zastępcy Szefa Sztabu Głównego Polskich Sił Zbrojnych. Po demobilizacji pozostał na emigracji. Komunistyczne władze w Polsce pozbawiły go obywatelstwa. W 1956 przeniósł się do Waszyngtonu. Zmarł 30 listopada 1960 roku.

Czytelnia online