Zespół Szkół Zawodowych w Mrągowie

» » Podział Górnego Śląska

Podział Górnego Śląska

12 października 1921 roku Rada Ligi Narodów ostatecznie zdecydowała o losach Górnego Śląska. Nasz kraj otrzymał 29% spornego terytorium. Polska część obejmowała powiaty: katowicki, lubliniecki, pszczyński, rybnicki, świętochłowicki, i tarnogórski. Obszar ten miał ogromne znaczenie gospodarcze, znajdowało się tam 50% hut i 76% górnośląskich kopalń węgla.

Po pierwszej wojnie światowej kształt granic Polski zależał od sytuacji międzynarodowej i stanowiska zwycięskich mocarstw. Pierwsze decyzje zapadły podczas konferencji pokojowej w 1919 roku w Wersalu pod Paryżem. Głównym celem spotkania przywódców 27 państw było podpisanie traktatu pokojowego z Niemcami. Polsce przypadła prawie cała Wielkopolska (wyzwolenie spod zaboru nastąpiło już wcześniej po powstaniu wielkopolskim) oraz pas Pomorza wzdłuż Wisły bez Gdańska, który otrzymał status wolnego miasta pod zarządem Komisarza Ligi Narodów. O losach Śląska oraz Warmii i Mazur miały zdecydować plebiscyty.

Wielu Górnoślązaków czuło się Polakami, społeczeństwo polskie w tym regionie było rozczarowane decyzją paryskiej konferencji pokojowej. Niemcy utrudniali działalność polskich działaczy. W sierpniu 1919 roku miał miejsce strajk i masakra robotników w Mysłowicach dokonana przez niemiecką służbę graniczną. Te wydarzenia stały się bezpośrednią przyczyną I powstania śląskiego. Powstanie zostało szybko stłumione.

Wobec rosnącego niemieckiego terroru wybuch kolejnego powstania był kwestią czasu. Siła II powstania śląskiego zaskoczyła Niemców i społeczność międzynarodową. Komisja Międzysojusznicza zdecydowała o powołaniu wspólnej polsko-niemieckiej policji, która miała stać na straży spokoju w regionie. 20 marca 1921 roku odbył się plebiscyt na Górnym Śląsku. Jego wynik był niekorzystny dla Polaków. Niemiecka przewaga wynikała z przyznania prawa do głosowania dla ludzi urodzonych na Śląsku. Specjalnie na głosowanie z Niemiec przybyło prawie 180 tysięcy ludzi.

Niesprzyjający dla Polski podział Górnego Śląska był przyczyną wybuchu III powstania śląskiego w nocy z 2 na 3 maja 1921 roku. Polacy mimo przewagi niemieckich wojsk utrzymywali swoje pozycje. Zawieszenie broni nastąpiło 28 czerwca 1921 roku. 12 października 1921 o podziale terytorium plebiscytowego zdecydowała Rada Ambasadorów. Większa część przemysłu górnośląskiego przypadła Polakom.

Czytelnia online