Zespół Szkół Zawodowych w Mrągowie

Narodowy program rozwoju czytelnictwa

Zasady sporządzania opisów wydawnictw

Godziny otwarcia biblioteki

Poniedziałek 730 - 1450
Wtorek 730 - 1500
Środa 730 - 1600
Czwartek 730 - 1600
Piątek 730 - 1500

Czytelnia online

Pracownicy biblioteki

  • mgr Orzoł Teresa
  • mgr Wiatrow Aneta
  • mgr Krzysztof Bruderek
  • mgr Dariusz Kozicki
  • mgr Anna Grunau - Kozicka

Nowości

Zbiory

Informacje na temat zbiorów biblioteki zostały wprowadzone do systemu komputerowego, stan na dzień 1 maja 2011 r. wynosi 12703 voluminy. Od 10 września 2010 r. biblioteka rozpoczęła komputerowe wypożyczanie książek.

» Zasady sporządzania opisów wydawnictw

Zasady sporządzania opisów wydawnictw zwartych i ciągłych do bibliografii załącznikowej

Bibliografia to „uporządkowany wg określonych kryteriów spis książek, druków, czasopism, artykułów oraz dokumentów z najważniejszymi danymi o każdej pozycji (autor, tytuł, miejsce i rok wydania, itp.)”. (Słownik języka polskiego. Pod red. M. Szymczaka. t. 1. Warszawa 1978. s.156)

Bibliografia załącznikowa (dołączona do konspektu prezentacji maturalnej) powinna być opracowana zgodnie z normami:

  • PN-ISO 690: 2002 Dokumentacja - Przypisy bibliograficzne - Zawartość, forma i struktura.
  • PN - ISO-2:1999 Informacja i dokumentacja - Przypisy bibliograficzne - Dokumenty elektroniczne i ich części.

Bibliografię załącznikową należy umieszczać na końcu pracy. Opisy powinny być uporządkowane w kolejności alfabetycznej.

Bibliografia jest to opisywanie dokumentów w celu ich identyfikacji. Bibliografia załącznikowa zawiera literaturę podmiotu i literaturę przedmiotu.

BIBLIOGRAFIA PODMIOTU (LITERTURA PODMIOTU)

  • spis dzieł (literackich, malarskich, filmowych itp.), które poddajemy analizie w swoim wystąpieniu (publikacje określonej osoby) – na przykład:
    • Camus, Albert. Dżuma. Warszawa 2001. ISBN 83-06-02466-4.
    • Borowski, Tadeusz. Pożegnanie z Marią i inne opowiadania. Wrocław 2001. ISBN 83-7162-792-0.
    • Borowski,Tadeusz. Wybór opowiadań. Wyd. 2 rozsz. Warszawa 1994. ISBN 83-86235-91-8.
    • Herling-Grudziński Gustaw. Inny świat. Zapiski sowieckie. Warszawa 2000. ISBN 83-07-02797-7.

BIBLIOGRAFIA PRZEDMIOTU (LITERTURA PRZEDMIOTU)

  • spis opracowań, artykułów, leksykonów i innych pomocy naukowych, z których korzystaliśmy przy konstruowaniu prezentacji (publikacje dotyczące określonej osoby) - na przykład:
    • Balcerzan, Edward. Liryka Juliana Przybosia. Warszawa 1989. ISBN 83-02- 03831-8.
    • Abramowska, Janina. Poeta zgody – Jan Kochanowski. W: Pisarze staropolscy. Sylwetki. Pod red. Stanisława Grzeszczuka. T. 2. Warszawa 1997. ISBN 83-214-1109-6. s. 71-147.
    • Architektura, malarstwo i rzeźba. W: Literatura i sztuka. Wiek XX. Encyklopedia PWN. Red. Maciej Krzywda-Pogorzelski. Warszawa 2003. ISBN 83-01-13985-4. s. 38-61.

Wskazówki ogólne dla opracowującego bibliografię

DOBÓR MATERIAŁU

  • W bibliografii nie umieszczamy pozycji podręcznikowych, popularnych czasopism młodzieżowych (np. „Cogito”, „Bravo” i in.) chyba, że wymaga tego temat i takie jest zalecenie nauczyciela języka polskiego. Uczeń nie powinien zamieszczać różnego rodzaju „ściąg”, zarówno drukowanych, jak i elektronicznych.

UKŁAD LITERATURY

  • W prezentacji maturalnej należy podać wybrany przez siebie temat, a opisy bibliograficzne ułożyć wg wzoru:
    1. Literatura podmiotu
    2. Literatura przedmiotu.
  • Pozycje bibliograficzne zaleca się układać według nazwisk autorów, w przypadku prac zbiorowych według tytułów prac. Literaturę przedmiotu można podzielić na grupy, np.: książki, czasopisma, artykuły z czasopism, dokumenty elektroniczne.
  • Nie numerować poszczególnych opisów bibliograficznych, można ewentualnie zastosować wypunktowanie.

ZNAKI UMOWNE, INTERPUNKCJA

  • Znaki interpunkcyjne pomiędzy poszczególnymi elementami opisu są umowne (przyjęte przez opisującego). Można stosować wyróżnienia graficzne (czcionka pogrubiona, wersaliki ). Należy stosować konsekwentnie jednolity system interpunkcji we wszystkich opisach bibliograficznych zawartych w danej publikacji.

Przykład

  • Papuzińska, Joanna. Drukowaną ścieżką. Łódź 2001. ISBN 83-88484-40-0.

POSZCZEGÓLNE ELEMENTY OPISU BIBLIOGRAFICZNEGO

Kolejność występowania poszczególnych elementów opisu bibliograficznego jest ściśle określona przez normy bibliograficzne. Pogrubioną czcionką wyróżniono obowiązkowe elementy opisu.

Autor

  • Imiona możemy pisać w pełnym brzmieniu lub stosować inicjały.
  • Jeżeli książka jest napisana przez trzech autorów, umieszczamy wszystkich.
  • W przypadku sprawozdań, protokołów z konferencji, regulaminów, ksiąg adresowych itp. jako autora podaje się ciało zbiorowe, np.: UNESCO, Uniwersytet w Białymstoku. Biblioteka Uniwersytecka.

Tytuł

  • Opis rozpoczynamy od tytułu w przypadku: prac zbiorowych, pod redakcją, napisanych przez więcej niż trzech autorów. Dotyczy to również czasopism, filmów.

Wydanie

  • Nie informujemy o pierwszym wydaniu książki. Wydanie drugie i następne podajemy przed miejscem wydania.
  • Kolejność wydania piszemy cyframi arabskimi.

Numeracja części (tomu)

  • W przypadku opisywania jednej części (tomu) wydawnictwa wieloczęściowego (wielotomowego), oznaczenie części (tomu) podaje się po wydaniu.

Miejsce wydania

  • Jeżeli miejsce wydania jest nieznane, w przypadku jego ustalenia, można podać w nawiasach kwadratowych nazwę miejscowości, np. [Warszawa]. W przypadku braku danych użyć wyrażenia typu: „b. m.”.
  • W przypadku dokumentów elektronicznych dopuszcza się pomijanie miejsca wydania, jeżeli nie można go ustalić. W takich przypadkach podaje się lokalizację dokumentu (adres internetowy).

Data wydania

  • W przypadku niepodanego w książce roku wydania, piszemy rok przybliżony, datę druku lub datę „copyright”, np. ok. 2001, 1953 druk, cop.2001.
  • W przypadku dokumentów elektronicznych dopuszcza się pomijanie daty wydania, jeżeli występują trudności z jego odszukaniem; podaje się datę dostępu.

Objętość

  • Jest to element fakultatywny, podawany po roku wydania. Przeważnie nie podaje się ilości stron, podaje się natomiast w przypadku książek wielotomowych, ilość tomów
  • np. „3 t.”. W innych dokumentach można podać liczbę jednostek fizycznych, np. „3 kasety magnetofonowe”, „2 płyty gramofonowe”.
  • ISBN – symbol cyfrowy, z zakodowanymi informacjami o kraju, wydawcy i samej książce nadawany w skali międzynarodowej każdej pozycji zwartej (nr 83 na początku oznacza Polskę). W naszym kraju obowiązuje od 1974 roku. Książki wydane przed tym rokiem, nie mają tego numeru. W przypadku dokumentów elektronicznych mogą wystąpić trudności z jego identyfikacją.
  • ISSN – międzynarodowy znormalizowany numer wydawnictw ciągłych; w Polsce obowiązuje od 1977 roku

Wzory i przykłady opisów bibliograficznych

OPIS BIBLIOGRAFICZNY KSIĄŻKI

KSIĄŻKA JAKO CAŁOŚĆ

Nazwisko i imię autora. Tytuł. Wydanie (wydania kolejne oprócz pierwszego). Miejsce wydania: Rok wydania. ISBN.

PRZYKŁADY
  • Miłosz, Czesław. Historia literatury polskiej do roku 1939. Kraków: 1993. [książka jednotomowa]
  • Reymont, Władysław Stanisław. Chłopi. Wyd. 24. Warszawa 1975. [książka wielotomowa]
  • Sienkiewicz, Henryk. Potop. Wyd. 11. T. 1. Warszawa 1983. ISBN 83-06-00275-X. [jeden tom książki wielotomowej]
  • Humanistyka przełomu wieków. Pod red. Józefa Kozieleckiego. Warszawa 1999. ISBN 83-06-00738-7. [praca zbiorowa pod redakcją]
  • Karpowicz, Tomasz, Szymanis, Eligiusz, Wroczyński, Tomasz. Przedmaturalne repetytorium. Dzieje literatury polskiej i nauka o języku polskim. Warszawa 1997. ISBN 83-86770-99-6. [praca trzech autorów]
  • Abyśmy o ojczyźnie naszej radzili. Antologia publicystyki doby stanisławowskiej. Warszawa 1984. ISBN 83 – 06 – 00702 – 6. [antologia – bez autora]
  • Borowy, Wacław. Od Kochanowskiego do Staffa. Antologia liryki polskiej. Wyd. 4, Warszawa 1981. ISBN 83-06-00-282-2. [antologia z autorem]

FRAGMENT KSIĄŻKI

Nazwisko i imię autora. Tytuł pracy. Wydanie (wydania kolejne oprócz pierwszego). Numeracja części. Miejsce wydania Rok. ISBN. Tytuł fragmentu. Strony na których zamieszczono fragment.
Przy opisie fragmentu książki – ISBN nie jest obowiązkowy.

PRZYKŁADY
  • Hernas, Czesław. Barok. Wyd 5 zm. Warszawa 1998. Jednostka wobec kryzysu świadomości społecznej, s.23-30.
  • Pismo Święte Starego i Nowego Testamentu. Oprac. Zespół Biblistów Polskich. Wyd. 3 popr. Poznań 1990.Księga Hioba, s.539-567.
  • Kazanecki,Wiesław. Wiersze ostatnie. Białystok 1991. Fotografia – stary Białystok, s.30. [pojedynczy wiersz w zbiorze poetyckim tego samego autora]

ARTYKUŁ, ROZDZIAŁ W KSIĄŻCE

Nazwisko i imię autora (artykułu, rozdziału). Tytuł (artykułu, rozdziału). W: Nazwisko i imię autora całej pracy Tytuł całej pracy. Wydanie (wydania kolejne oprócz pierwszego). Miejsce wydania Rok, Strony. Przy opisie artykułu z książki – ISBN nie umieszczamy.

PRZYKŁADY
  • Falkowska, Beata. Wizerunki kultury polskiej w twórczości Witolda Gombrowicza. W: Konflikty współczesnej kultury. Praca zbiorowa pod red. Kamili Budrowskiej i Anny Kietlińskiej. Białystok 1995, s.23-51.
    [artykuł w pracy zbiorowej]
  • Kazanecki, Wiesław. Fotografia – stary Białystok. W: Kazanecki Wiesław. Wiersze ostatnie. Białystok 1991, s.30.
    [pojedynczy wiersz w zbiorze poetyckim tego samego autora]

Inny sposób opisu pojedynczego wiersza w zbiorze poetyckim:

  • Kazanecki, Wiesław. Wiersze ostatnie. Białystok 1991. Fotografia – stary Białystok, s.30. [pojedynczy wiersz w zbiorze poetyckim tego samego autora]
  • Iłłakowiczówna, Kazimiera. O polskim żołnierzu. W: W blasku legendy. Kronika poetycka życia Józefa Piłsudskiego. Paryż 1988, s.61. [pojedynczy wiersz w antologii]
  • Klimowicz, Mieczysław. Wstęp. Narodziny powieści w Europie. W: Krasicki Ignacy. Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki. Wrocław 1973, s. III –VIII. [wstęp, posłowie i inne noty krytyczne poprzedzające tekst właściwy]

OPIS BIBLIOGRAFICZNY CZASOPISMA

ARTYKUŁ, RECENZJA, WYWIAD, ROZMOWA W CZASOPIŚMIE

Nazwisko i imię autora artykułu,
Tytuł artykułu
„Tytuł czasopisma”
Rok
Numer czasopisma
Numeracja stron

PRZYKŁADY

Recenzja

  • Mizerkiewicz, Tomasz. Okrucieństwo śmiechu, czyli o przedwojennej prozie Witolda Gombrowicza. „Polonistyka” 2004 nr 10 s.11-15. [artykuł w czasopiśmie]
  • Szymański, Mirosław. Młodzież wobec wartości. Warszawa 2000. Rec. Maria Chymuk. „Nowa Szkoła” 2001 nr 2 s.49-50. [recenzja książki]
  • Zapolska, Gabriela. Moralność pani Dulskiej. Reż. Anna Augustynowicz. Rec. Roman Pawłowski. „Gazeta Wyborcza” 2000 nr 283 s.117. [recenzja sztuki teatralnej]
  • Utalentowany pan Ripley. Reż. Anthony Minghella. Rec. Feliks Netz. „Śląsk” 2000 nr 5 s.29. [recenzja filmu]

Wywiad

  • Bychowska, Aniela. Indywidualność Tadeusza Różewicza. Wywiad przeprowadził Andrzej Morawski. „Ruch Muzyczny” 1999 nr 4 s.5 – 10. [wywiad]
  • Kieślowski, Krzysztof. Ciągle poszukuję. Rozmowę przeprowadził Stefan Węgrzyn. „Polityka” 1992 nr 50 s.7. [rozmowa]

OPIS BIBLIOGRAFICZNY DOKUMENTÓW ELEKTRONICZNYCH

Dokumenty elektroniczne to dokumenty istniejące w postaci elektronicznej, upowszechniane za pośrednictwem techniki komputerowej. Mogą być dostępne lokalnie:

  • na CD-ROMach, dyskietkach, taśmach magnetycznych
  • lub zdalnie – poprzez Internet.

Internet i wydawnictwa multimedialne są pełnoprawnym źródłem informacji

WZÓR OPISU DOKUMENTU ELEKTRONICZNEGO

Nazwisko i imię autora
Tytuł
Typ nośnika (podawany w nawiasach kwadratowych, np. [CD- ROM], [dyskietka], [online], [poczta elektroniczna])

Odpowiedzialność drugorzędna (np. autor elektronicznego opracowania)
Wydanie (wydania kolejne oprócz pierwszego)
Miejsce wydania
Wydawca1
Data wydania
Data aktualizacji / nowelizacji

1 W celu uproszczenia opisu w dokumentach drukowanych zrezygnowano z podawania nazwy wydawnictwa, potraktowanego przez normę jako element fakultatywny. Kierując się zasadą jednolitości i konsekwencji, podobnie postąpiono w opisie dokumentów elektronicznych, chociaż jest to element w tym przypadku obowiązkowy

Data dostępu (przy online, podawana w nawiasach kwadratowych data dzienna, np. [dostęp 30 stycznia 2005])
Warunki dostępu (przy online, np. „Dostępny przez Internet:” lub „Dostępny w Word Wide Web:”)
ISBN/ ISSN (Numer znormalizowany książki / czasopisma)

Uwaga! Nie wszystkie proponowane elementy opisu można znaleźć przy identyfikacji danego dokumentu. Dopuszcza się ich pomijanie.

PRZYKŁADY
  • Mickiewicz, Adam. Pan Tadeusz czyli Ostatni zajazd na Litwie [online]. Oprac. Marek Adamiec. Gdańsk 2001-2003. [dostęp 21 grudnia 2004]. Dostępny w Internecie: http://monika.univ.gda.pl/~literat/panfull/index.htm. [książka dostępna przez Internet]
  • Słownik encyklopedyczny. Geografia [online]. Wrocław cop. 1999 – 2003.[dostęp: 18 lipca 2003]. Abchazja. Dostępny w Internecie: http://leksykony.interia.pl/haslo?hid=179761. [fragment książki dostępnej w Internecie]
  • Wilk, Katarzyna. Pismo i książka w okresie prekolumbijskim. W: Skórka Stanisław. Wirtualna Historia Książki i Bibliotek [online]. Kraków ok. 2000. [dostęp: 20 listopada 2003]. Dostępny w Word Wide Web: http://www.ap.krakow.pl/whk/wilk.html. [artykuł, rozdział książki dostępnej w Internecie]
  • Kopaliński, Władysław. Słownik wyrazów obcych i zwrotów obcojęzycznych. [CD-ROM]. Wersja 1.0.3.16. Łódź 1988. ISBN 83-7231-3. [książka dostępna na CD-ROM]
  • Panteon bogów egipskich. W: Egipt [CD-ROM]. Red. Mirosław Dąbrowski, Magdalena Olkuśnik. Kraków 1999. [artykuł, rozdział książki dostępnej na CD-ROM]
  • Godlewski, Konrad. Sztuczne języki przeżywają renesans. W: „Gazeta Wyborcza”. [online]. 21-12-2004. [dostęp: 21 grudnia 2004]. Dostępny w Internecie: http://serwisy.gazeta.pl/kultura/1,34169,2459055.html. [artykuł z dziennika online]
  • Krywak, Piotr. „Pełno nas, a jakoby nikogo nie było…”. O tym, co jest, a czego nie ma, czyli o literaturze popularnej słów kilka. W: „Konspekt”. [online]. 2004 nr 20. [dostęp: 18 stycznia 2005]. Dostępny w Word Wide Web: http://www.wsp.krakow.pl/konspekt/20/krywak20.html. [artykuł z czasopisma]
  • Radziewicz, Helena. Wpływ stylu życia na zdrowie. W: Centrum Edukacji Nauczycieli.[online]. Białystok ok. 2002. [dostęp: 8 stycznia 2005]. Dostępny w Word Wide Web: http://www.cen.bialystok.pl/. [artykuł na stronie internetowej]

Film

  • Dżuma [film]. Reż. Luis Puento. [ kas. Wiz. VHS]. Warszawa: Muvi Entertainment, 1995
  • Wesele [film]. Reż. Andrzej Wajda.[kas.wiz.VHS].Warszawa: Nauka,1972

OPIS BIBLIOGRAFICZNY REPRODUKCJI, RYSUNKU

  • Rysunek nr 1, W: Ormowski Bolesław. Groźba i nadzieja. Sensacje z dziejów techniki. Warszawa 1987.
  • Tintoretto, Jacopo. Portret królewskiego złotnika Caraglia. W: Michałkowa Janina. Obrazy mistrzów obcych w polskich kolekcjach. Warszawa 1992. il. 54.
  • Picasso, Pablo. Las Meninas. W: Heslewood Juliet, Wprowadzenie w sztukę. Picasso: malarz, rzeźbiarz. Warszawa 1993. s. 27.

OPIS BIBLIOGRAFICZNY REPRODUKCJI OBRAZU DOSTĘPNEJ W INTERNECIE

  • Dali, Salwador. Oblicze śmierci [reprodukcja]. W: Kowalski Robert. Sekretne życie Salvadora Dali. [online]. 1999 [dostęp: 10 lutego 2005]. Dostępny w Word Wide Web: http://www.dali.art.pl.

Opracowały: Teresa Orzoł, Krystyna Wiśniewska

POLECAMY STRONY INTERNETOWE:

Polska Biblioteka Internetowa

http://www.pbi.edu.pl/

Istnieje od 2002 roku; w ciągu 8 lat planowane jest przeniesienie wszystkich archiwalnych zasobów literatury polskiej do wersji elektronicznej; w katalogu głównym znaleźć można klasykę literatury polskiej, podręczniki akademickie oraz publikacje naukowe, dokumenty archiwalne, publikacje przeznaczone dla osób niewidomych, archiwalia nieliterackie – rękopisy muzyczne oraz pozycje kartograficzne, dzieła malarstwa, grafiki oraz fotografie, czasopisma i periodyki naukowe; w dalszej przyszłości - zasoby muzealne oraz utwory multimedialne, takie jak filmy naukowe i dokumentalne, filmy oparte na utworach literackich lub zapisy spektakli teatralnych.

Wirtualna Biblioteka Literatury Polskiej

http://monika.univ.gda.pl/~literat/

Skarby Literatury Polskiej

http://www.polska.pl/literatura/index.htm

Staropolska on-line

http://www.staropolska.gimnazjum.com.pl/

Dokumenty elektroniczne są uzupełnieniem materiałów tradycyjnych. W przypadku ograniczonych zasobów bibliotecznych stanowią często jedyne źródło informacji. Jednak należy przeglądać poszczególne strony z najwyższą podejrzliwością.

Omijajcie strony zawierające w tytule słowa „bryk” czy „ściąga” – są to przeważnie materiały o wątpliwej wartości merytorycznej, z błędami, a przy tym odnoszące się często do starej matury. Unikajcie też stron, których autorzy nie chcą się przedstawić – anonimowość może maskować niekompetencję. Autorzy takich stron mogą również świadomie wprowadzać odbiorcę w błąd. Porządnie zredagowane strony poświęcone literaturze czy sztuce firmowane są przez uznane instytucje – np. biblioteki uniwersyteckie, muzea, instytuty naukowe. Biorąc pod uwagę powyższe zastrzeżenia odnoszące się do Internetu, zachęcamy do korzystania przede wszystkim z zasobów biblioteki szkolnej i jej warsztatu informacyjnego: katalogów i kartotek zagadnieniowych.